Viêm não Nhật Bản cẩn trọng không thừa

Theo Bác sĩ Đỗ Ngọc Diệp – Trưởng Hệ thống tiêm chủng Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội, viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút viêm não Nhật Bản (Japanese Encephalitis Virus – JEV) gây ra. Bệnh lây truyền sang người qua vết đốt của muỗi Culex, trong đó phổ biến là loài muỗi Culex tritaeniorhynchus.

Qua khảo sát thực tiễn và từ nghiên cứu cho thấy, lợn và một số loài chim hoang dã là ổ chứa vi rút trong tự nhiên, còn con người là vật chủ ngẫu nhiên và không lây bệnh trực tiếp cho người khác. Tại Việt Nam, bệnh lưu hành ở hầu hết các tỉnh, thành phố, đặc biệt tại khu vực nông thôn có nhiều ruộng lúa, ao hồ và hoạt động chăn nuôi. Bệnh có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào mùa hè và mùa mưa khi quần thể muỗi phát triển mạnh. Trẻ em dưới 15 tuổi, đặc biệt nhón từ 1–5 tuổi chưa được tiêm phòng đầy đủ, là đối tượng nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Đo nhiệt độ, kiểm tra sức khỏe cho trẻ trước khi tiêm

Theo BS Đỗ Ngọc Diệp, viêm não Nhật Bản thường có thời gian ủ bệnh từ 5–15 ngày sau khi bị muỗi mang vi rút đốt. Phần lớn người nhiễm không có triệu chứng hoặc chỉ biểu hiện sốt nhẹ. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, bệnh có thể tiến triển thành viêm não với các biểu hiện như sốt cao đột ngột, đau đầu nhiều, nôn, cứng gáy, ngủ gà, co giật, rối loạn ý thức, hôn mê hoặc liệt.

Tiêm vắc xin phòng ngừa viêm não Nhật Bản cho trẻ

Theo các nghiên cứu, viêm não Nhật Bản có tỷ lệ tử vong khoảng 20–30%. Trong số những người khỏi bệnh, khoảng 30–50% có thể gặp các di chứng thần kinh như chậm phát triển trí tuệ, động kinh, liệt vận động, rối loạn ngôn ngữ hoặc thay đổi hành vi, ảnh hưởng lâu dài đến sức khoẻ và chất lượng cuộc sống.

Khuyến cáo từ chuyên gia y tế phòng ngừa viêm não Nhật Bản

Cũng theo BS Đỗ Ngọc Diệp, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với viêm não Nhật Bản. Việc điều trị chủ yếu là hồi sức tích cực và điều trị triệu chứng. Vì vậy, tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh hiệu quả và được khuyến cáo nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh.

Tại Hệ thống tiêm chủng thuộc Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội cũng như ở Việt Nam, hiện có nhiều loại vaccine phòng viêm não Nhật Bản đã được cấp phép sử dụng, gồm vắc-xin JEVAX trong Chương trình tiêm chủng mở rộng và các vắc xin dịch vụ như Imojev và JEEV. Đối với JEVAX, lịch tiêm cơ bản gồm 3 mũi cho trẻ. Sau khi hoàn thành ba mũi cơ bản, trẻ cần được tiêm nhắc lại 3 năm một lần nếu vẫn còn nguy cơ phơi nhiễm. Đối với các vaccine như Imojev và JEEV, lịch tiêm có thể khác nhau tùy từng loại vắc xin, độ tuổi và tiền sử tiêm chủng. Phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở tiêm chủng để được nhân viên y tế tư vấn và lựa chọn lịch tiêm phù hợp.

Theo các chuyên gia y tế Bệnh viện Đại học Quốc gia Hà Nội, việc tiêm đầy đủ và đúng lịch giúp cơ thể hình thành miễn dịch, góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng. Cùng đó khuyến cáo, ngoài tiêm vaccine, mỗi gia đình cần thực hiện đồng thời các biện pháp phòng chống muỗi đốt như: Cho trẻ ngủ màn, kể cả ban ngày; mặc quần áo dài tay khi cần thiết; loại bỏ các dụng cụ chứa nước đọng, vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm… Nếu trẻ có biểu hiện như: sốt cao kèm đau đầu, nôn nhiều, co giật, ngủ li bì hoặc rối loạn ý thức, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay để được khám và điều trị kịp thời. Không nên tự ý điều trị tại nhà khi có các dấu hiệu nghi ngờ bệnh diễn tiến nặng.

Khu vui chơi, theo dõi sức khỏe sau tiêm vắc xin

Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa bằng tiêm vaccine kết hợp với các biện pháp phòng chống muỗi đốt. Việc tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch cùng với nâng cao ý thức phòng bệnh sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe trẻ em và giảm gánh nặng bệnh tật trong cộng đồng.